104
Ryszard Winiarski | "Obszar 180", 1974
Estymacja:
600,000 zł - 800,000 zł
Pominięte
Aukcja na żywo
Sztuka Współczesna. Op-Art i Abstrakcja Geometryczna
Artysta
Ryszard Winiarski (1936 - 2006)
Wymiary
100 x 100 cm
Kategoria
Opis
akryl/relief, 100 x 100 cm, sygnowany, datowany i opisany na ramie: 'WINIARSKI | SURFACE 180 Acryl 100 x 100 x 10 cm 1974 r', na odwrociu nalepka z opisem pracy i opisem gry: 'WINIARSKI 74 | OBSZAR 180 | Penetracja przestrzeni realnej ze zroznicowanym efektem | elementow zaleznym od ruchu widza | Zmienna losowa-kostka do gry'
Opłaty:
- Do kwoty wylicytowanej doliczana jest opłata aukcyjna. Stanowi ona część końcowej ceny obiektu i wynosi 20%.
- Do kwoty wylicytowanej doliczona zostanie opłata z tytułu "droit de suite". Dla ceny wylicytowanej o równowartości do 50 000 EUR stawka opłaty wynosi 5%. Opłata ustalana jest przy zastosowaniu średniego kursu euro ogłoszonego przez NBP w dniu poprzedzającym dzień aukcji.
„Wspominając dzieciństwo, na pierwszy plan wysuwa się drewniany stół w malutkim mieszkaniu na Bonifraterskiej w Warszawie, który był najważniejszym miejscem w naszym domu. W ciągu dnia służył rodzinnym zwyczajom. Był przestrzenią do zabawy i odrabiania lekcji. To przy nim siadaliśmy do wszystkich posiłków, a mama szyła swoje gobeliny. I to tu Ryszard Winiarski opracowywał, kreślił i obliczał, a w efekcie komponował i malował swoje ’obszary’. Wtedy jeszcze nie rozumiałyśmy idei, którą się kierował. Nie wiedziałyśmy, że obrazy prezentowały pewien proces i proces ten miał być ważniejszy niż efekt końcowy. W tle grało radio, my szykowałyśmy się do snu, a Tato ‘zdawał się na przypadek’. Było to niezwykłe doświadczenie”.
Anna i Aleksandra Winiarskie
TAJEMNICA ZMIENNOŚCI
W 1973 Ryszard Winiarski odbył półroczną podróż do Nowego Jorku, gdzie w Barney Weigner Gallery były prezentowane pierwsze „Obszary” w ramach ekspozycji współczesnego malarstwa polskiego. Dzieła te, realizowane również w 1974, mają na swych odwrociach szczegółowe objaśnienia sposobu losowania, obliczenia i rysunki. Najprostszym założeniem, przyjętym przez artystę, okazał się układ białych i czarnych punktów, tworzących niewielkie, konkretne przestrzenie. Prezentowany obraz ukazuje jeszcze bardziej złożony i skomplikowany program logiczny, charakterystyczny dla większych formatów dzieł Winiarskiego. Narzędziami do ustalania zmiennych losowych były kostka do gry i tablica liczb przypadkowych. Nadrzędny cel tychże działań stanowiło wypracowanie zasad regulujących akt powstawania dzieła. Najpierw artysta ustalał podstawowe zasady określające jego wygląd, m.in. rozmiary płótna, układ siatki, proporcje części składowych kompozycji. Kolejne działania podlegały losowemu rzutowi kostką lub monetą, od którego zależała finalna barwa każdego z przyjętych modułów. W późniejszych, trójwymiarowych „Obszarach”, do których należy prezentowany obraz, możliwe jest zaangażowanie widza we współudziale kreacji. Dodatkowych walorów duchowych i medytacyjnych nadaje opis prezentowanej pracy: „Penetracja przestrzeni realnej ze zróżnicowanym efektem elementów zależnym od ruchu widza”. Pozostałe „Obszary” Winiarskiego mają program rozszerzony o katalog powiązań z iluzyjnymi przestrzeniami, przedmiotami, a nawet krajobrazami. Na przypadkowe punkty artysta rozpisywał nawet dzieła sztuki (np. obraz „Gracze” Cézanna zakodowany w dziele „Obszar 139”). Z kolei w „Obszarze 140” zmienną losową był tekst „Pana Tadeusza”. Owe „tematy” całej grupy prac były determinowane losowanymi strefami i liniami granicznymi, poddanymi działaniom przypadku.
Dla Winiarskiego istotny był sam proces powstawania dzieł – obiektów materialnych, traktowanych przez artystę jako produkt uboczny jego koncepcji. Nazywał je „Próbami wizualnej prezentacji rozkładów statystycznych”. Seria prac „Obszary” jest wynikiem nowych eksperymentów i poszukiwań artystycznych, charakterystycznych dla twórczości Winiarskiego w latach 70. Obejmowały one badanie właściwości nowych materiałów, użytych przy powstawaniu prac (takich jak lustro lub szkło), a także nadawanie im większej przestrzenności przy aplikacji dodatkowych, trójwymiarowych elementów na powierzchni obrazów. Krytyk sztuki Bogusław Deptuła zwraca również uwagę na odmienne zasady kompozycji, sposoby wyliczania, perspektywy malarskie i układy zastosowane w dziełach Winiarskiego: „Można przyjąć, że jeżeli tak mocno ograniczymy wachlarz stosowanych środków malarskich, każda ich zmiana, każde wahnięcie, ma wielkie znaczenie kompozycyjne, wyrazowe, ale i estetyczne. A więc przy wszystkich podobieństwach i łatwości rozpoznawania zasady malarskiej Winiarski wciąż coś zmieniał. I ta zmienność jest fascynująca. Wpisywał przestrzenne formy w czarno-biały schemat, ale zmieniał ich wyraz; formy były ‘wciągane’ w głąb obrazu, lub przeciwnie ‘wychodziły’ na zewnątrz; pozostawiał duże partie w bieli lub przeciwnie, zaczerniał. Doklejał elementy przestrzenne, czyniąc z tych kompozycji reliefy” (Bogusław Deptuła, „Podstawowe Przeciwieństwa”, katalog wystawy „Ryszard Winiarski”, Teatr Wielki – Opera Narodowa, Warszawa 2017, s. 37).
„Obszary” Winiarskiego szybko zyskiwały uznanie zarówno w kraju, jak i za granicą. Artysta był zapraszany do udziału w znaczących wystawach, takich jak Biennale w São Paulo (1969), Międzynarodowe Biennale Konstruktywizmu w Norymberdze (1969 i 1971), „Geometria w krajobrazie” w Holandii (1974) czy „Konstrukcja w procesie” w Monachium (1985). Winiarski należał również do międzynarodowej grupy artystów „Arbeitskreis”.
Studiował na Politechnice i w ASP w Warszawie. W 1965 roku powstały pierwsze obrazy z serii "Próby wizualnej prezentacji rozkładów statystycznych", gdzie użył jako podstawowej jednostki struktury czarny i biały kwadrat, a ich układ wynikał z przypadku. W 1966 otrzymał nagrodę na Sympozjum Artystów i Naukowców w Puławach. W latach 1967-77 tworzył scenografie m. in. w Teatrze Polskim w Warszawie. Od 1976 rozpoczął działalność w "Salonach Gry", do których wprowadzał przypadkowych uczestników. Po 1980 powstały formy przestrzenne - tzw. geometria w stanie napięcia. Ważniejsze realizacje przestrzenne to: Goriucken 1976, projekt dla Hamburga z 1980, udział w Kunststrasse Rhon w 1986. Miał ok. 50 wystaw indywidualnych; ważniejsze wystawy zbiorowe to: Biennale w Sao Paulo (1969), Biennale Konstruktywizmu w Norymberdze (1969 i 1971).
Description:
"Surface 180", 1974
acrylic/relief, 100 x 100 cm; signed, dated and described on the frame: 'WINIARSKI | SURFACE 180 Acryl 100 x 100 x 10 cm 1974 r', the sticker with work's and play's description on the reverse: 'WINIARSKI 74 | OBSZAR 180 | Penetracja przestrzeni realnej ze zroznicowanym efektem | elementow zaleznym od ruuchu widza | Zmienna losowa-kostka do gry',
Additional Charge Details
- In addition to the hammer price, the successful bidder agrees to pay us a buyer's premium on the hammer price of each lot sold. On all lots we charge 20 % of the hammer price.
- To this lot we apply 'artist's resale right' ('droit de suite') fee. Royalties are calculated using a sliding scale of percentages of the hammer price.
Opłaty:
- Do kwoty wylicytowanej doliczana jest opłata aukcyjna. Stanowi ona część końcowej ceny obiektu i wynosi 20%.
- Do kwoty wylicytowanej doliczona zostanie opłata z tytułu "droit de suite". Dla ceny wylicytowanej o równowartości do 50 000 EUR stawka opłaty wynosi 5%. Opłata ustalana jest przy zastosowaniu średniego kursu euro ogłoszonego przez NBP w dniu poprzedzającym dzień aukcji.
„Wspominając dzieciństwo, na pierwszy plan wysuwa się drewniany stół w malutkim mieszkaniu na Bonifraterskiej w Warszawie, który był najważniejszym miejscem w naszym domu. W ciągu dnia służył rodzinnym zwyczajom. Był przestrzenią do zabawy i odrabiania lekcji. To przy nim siadaliśmy do wszystkich posiłków, a mama szyła swoje gobeliny. I to tu Ryszard Winiarski opracowywał, kreślił i obliczał, a w efekcie komponował i malował swoje ’obszary’. Wtedy jeszcze nie rozumiałyśmy idei, którą się kierował. Nie wiedziałyśmy, że obrazy prezentowały pewien proces i proces ten miał być ważniejszy niż efekt końcowy. W tle grało radio, my szykowałyśmy się do snu, a Tato ‘zdawał się na przypadek’. Było to niezwykłe doświadczenie”.
Anna i Aleksandra Winiarskie
TAJEMNICA ZMIENNOŚCI
W 1973 Ryszard Winiarski odbył półroczną podróż do Nowego Jorku, gdzie w Barney Weigner Gallery były prezentowane pierwsze „Obszary” w ramach ekspozycji współczesnego malarstwa polskiego. Dzieła te, realizowane również w 1974, mają na swych odwrociach szczegółowe objaśnienia sposobu losowania, obliczenia i rysunki. Najprostszym założeniem, przyjętym przez artystę, okazał się układ białych i czarnych punktów, tworzących niewielkie, konkretne przestrzenie. Prezentowany obraz ukazuje jeszcze bardziej złożony i skomplikowany program logiczny, charakterystyczny dla większych formatów dzieł Winiarskiego. Narzędziami do ustalania zmiennych losowych były kostka do gry i tablica liczb przypadkowych. Nadrzędny cel tychże działań stanowiło wypracowanie zasad regulujących akt powstawania dzieła. Najpierw artysta ustalał podstawowe zasady określające jego wygląd, m.in. rozmiary płótna, układ siatki, proporcje części składowych kompozycji. Kolejne działania podlegały losowemu rzutowi kostką lub monetą, od którego zależała finalna barwa każdego z przyjętych modułów. W późniejszych, trójwymiarowych „Obszarach”, do których należy prezentowany obraz, możliwe jest zaangażowanie widza we współudziale kreacji. Dodatkowych walorów duchowych i medytacyjnych nadaje opis prezentowanej pracy: „Penetracja przestrzeni realnej ze zróżnicowanym efektem elementów zależnym od ruchu widza”. Pozostałe „Obszary” Winiarskiego mają program rozszerzony o katalog powiązań z iluzyjnymi przestrzeniami, przedmiotami, a nawet krajobrazami. Na przypadkowe punkty artysta rozpisywał nawet dzieła sztuki (np. obraz „Gracze” Cézanna zakodowany w dziele „Obszar 139”). Z kolei w „Obszarze 140” zmienną losową był tekst „Pana Tadeusza”. Owe „tematy” całej grupy prac były determinowane losowanymi strefami i liniami granicznymi, poddanymi działaniom przypadku.
Dla Winiarskiego istotny był sam proces powstawania dzieł – obiektów materialnych, traktowanych przez artystę jako produkt uboczny jego koncepcji. Nazywał je „Próbami wizualnej prezentacji rozkładów statystycznych”. Seria prac „Obszary” jest wynikiem nowych eksperymentów i poszukiwań artystycznych, charakterystycznych dla twórczości Winiarskiego w latach 70. Obejmowały one badanie właściwości nowych materiałów, użytych przy powstawaniu prac (takich jak lustro lub szkło), a także nadawanie im większej przestrzenności przy aplikacji dodatkowych, trójwymiarowych elementów na powierzchni obrazów. Krytyk sztuki Bogusław Deptuła zwraca również uwagę na odmienne zasady kompozycji, sposoby wyliczania, perspektywy malarskie i układy zastosowane w dziełach Winiarskiego: „Można przyjąć, że jeżeli tak mocno ograniczymy wachlarz stosowanych środków malarskich, każda ich zmiana, każde wahnięcie, ma wielkie znaczenie kompozycyjne, wyrazowe, ale i estetyczne. A więc przy wszystkich podobieństwach i łatwości rozpoznawania zasady malarskiej Winiarski wciąż coś zmieniał. I ta zmienność jest fascynująca. Wpisywał przestrzenne formy w czarno-biały schemat, ale zmieniał ich wyraz; formy były ‘wciągane’ w głąb obrazu, lub przeciwnie ‘wychodziły’ na zewnątrz; pozostawiał duże partie w bieli lub przeciwnie, zaczerniał. Doklejał elementy przestrzenne, czyniąc z tych kompozycji reliefy” (Bogusław Deptuła, „Podstawowe Przeciwieństwa”, katalog wystawy „Ryszard Winiarski”, Teatr Wielki – Opera Narodowa, Warszawa 2017, s. 37).
„Obszary” Winiarskiego szybko zyskiwały uznanie zarówno w kraju, jak i za granicą. Artysta był zapraszany do udziału w znaczących wystawach, takich jak Biennale w São Paulo (1969), Międzynarodowe Biennale Konstruktywizmu w Norymberdze (1969 i 1971), „Geometria w krajobrazie” w Holandii (1974) czy „Konstrukcja w procesie” w Monachium (1985). Winiarski należał również do międzynarodowej grupy artystów „Arbeitskreis”.
Studiował na Politechnice i w ASP w Warszawie. W 1965 roku powstały pierwsze obrazy z serii "Próby wizualnej prezentacji rozkładów statystycznych", gdzie użył jako podstawowej jednostki struktury czarny i biały kwadrat, a ich układ wynikał z przypadku. W 1966 otrzymał nagrodę na Sympozjum Artystów i Naukowców w Puławach. W latach 1967-77 tworzył scenografie m. in. w Teatrze Polskim w Warszawie. Od 1976 rozpoczął działalność w "Salonach Gry", do których wprowadzał przypadkowych uczestników. Po 1980 powstały formy przestrzenne - tzw. geometria w stanie napięcia. Ważniejsze realizacje przestrzenne to: Goriucken 1976, projekt dla Hamburga z 1980, udział w Kunststrasse Rhon w 1986. Miał ok. 50 wystaw indywidualnych; ważniejsze wystawy zbiorowe to: Biennale w Sao Paulo (1969), Biennale Konstruktywizmu w Norymberdze (1969 i 1971).
Description:
"Surface 180", 1974
acrylic/relief, 100 x 100 cm; signed, dated and described on the frame: 'WINIARSKI | SURFACE 180 Acryl 100 x 100 x 10 cm 1974 r', the sticker with work's and play's description on the reverse: 'WINIARSKI 74 | OBSZAR 180 | Penetracja przestrzeni realnej ze zroznicowanym efektem | elementow zaleznym od ruuchu widza | Zmienna losowa-kostka do gry',
Additional Charge Details
- In addition to the hammer price, the successful bidder agrees to pay us a buyer's premium on the hammer price of each lot sold. On all lots we charge 20 % of the hammer price.
- To this lot we apply 'artist's resale right' ('droit de suite') fee. Royalties are calculated using a sliding scale of percentages of the hammer price.
Technika
akryl/relief
Sygnatura
sygnowany, datowany i opisany na ramie: 'WINIARSKI | SURFACE 180 Acryl 100 x 100 x 10 cm 1974 r'
Proweniencja
kolekcja prywatna, Polska